Wieczór z filmem Cilliana Murphy’ego może zacząć się od postapokaliptycznego Londynu, a skończyć wśród dymu z laboratoriów atomowych. Wśród jego najlepszych ról są zarówno thrillery i kino science fiction, jak i kameralne irlandzkie dramaty, choć wybór zależy od tego, czy masz ochotę na napięcie, historię czy portret skomplikowanej postaci.
Od apokalipsy po biografię naukowca
- Na początek: „28 dni później” pokazuje Murphy’ego w surowym thrillerze o świecie po katastrofie.
- W kinie Christophera Nolana: aktor pojawił się w sześciu jego filmach, od „Batman Begins” po „Oppenheimera”.
- Poza blockbusterami: „Wiatr buszujący w jęczmieniu” i „Śniadanie na Plutonie” odsłaniają inne oblicze jego ról.
- Najnowszy filmowy powrót do znanej postaci: Tommy Shelby wraca w pełnometrażowym „Peaky Blinders: The Immortal Man”.
„28 dni później” najlepiej pokazuje, skąd wzięła się jego rozpoznawalność
Jim budzi się ze śpiączki w opustoszałym Londynie, a Murphy prowadzi tę historię niemal wyłącznie twarzą i reakcjami. W „28 dni później” nie gra nieustraszonego bohatera akcji. Jego postać jest zagubiona, przestraszona i stopniowo uczy się funkcjonować w świecie, w którym zwykłe spotkanie może skończyć się walką o życie.
Ten film Danny’ego Boyle’a poleciłabym na początek, jeśli szukasz szybkiego wejścia w filmografię aktora. Prawdę mówiąc, najlepiej działa tu kontrast między spokojnym, niemal pustym miastem a nagłymi wybuchami przemocy. Podobne napięcie, ale w bardziej klaustrofobicznym wydaniu, przynosi „Czerwone oko”, gdzie Murphy wciela się w groźnego pasażera nocnego lotu.
W sześciu filmach Nolana Murphy przeszedł od stracha na wróble do Oppenheimera
Współpraca z Christopherem Nolanem zaczęła się od roli, której Murphy początkowo nie miał dostać: podczas przesłuchania do „Batman Begins” starał się o partię Bruce’a Wayne’a, a ostatecznie zagrał doktora Crane’a, czyli Stracha na Wróble. Jak wylicza Rotten Tomatoes, później pojawił się jeszcze w pięciu filmach reżysera.
Wśród nich są „Mroczny rycerz”, „Incepcja”, „Mroczny rycerz powstaje”, „Dunkierka” i „Oppenheimer”. Łączy je nazwisko reżysera, ale role Murphy’ego są bardzo różne: od drugoplanowego antagonisty, przez spadkobiercę wielkiego biznesu w „Incepcji”, po główną postać biograficznego dramatu. Uważam, że właśnie ta zmiana skali dobrze pokazuje, jak aktor budował pozycję bez konieczności grania za każdym razem podobnego bohatera.
„Śniadanie na Plutonie” i „Wiatr buszujący w jęczmieniu” pokazują jego szerszy repertuar
Gdy znasz Murphy’ego głównie z mrocznych blockbusterów, „Śniadanie na Plutonie” może zaskoczyć. W filmie Neila Jordana gra Patricka „Kitten” Bradena, osobę szukającą własnego miejsca w świecie lat 70. To rola oparta na kruchości i osobowości bohatera, a nie na groźnym spojrzeniu czy fizycznej dominacji; karta filmu Sony Pictures opisuje go jako jedną z głównych postaci tej historii.
Inny ciężar ma „Wiatr buszujący w jęczmieniu” Kena Loacha. Murphy wciela się w Damiena, młodego lekarza, który w czasie irlandzkiej wojny o niepodległość porzuca planowaną karierę i dołącza do walki. Opis British Film Institute podkreśla, że bohater i jego brat trafiają do IRA po tym, jak są świadkami przemocy wobec przyjaciela. Zestawienie tych dwóch tytułów odsłania rozpiętość aktora: od swobodnej, osobistej opowieści po dramat polityczny, w którym wybory bohatera mają tragiczne konsekwencje.
„Peaky Blinders” to serial, a „The Immortal Man” jest filmową kontynuacją
Tommy Shelby bywa pierwszym skojarzeniem z Murphy’m, ale „Peaky Blinders” pozostaje serialem, a nie filmem pełnometrażowym. Kinowy rozdział tej historii nosi tytuł „Peaky Blinders: The Immortal Man”. Netflix potwierdza, że Murphy wraca w nim jako Tommy, a akcja rozgrywa się w Birmingham podczas II wojny światowej.
Film miał premierę kinową w wybranych salach 6 marca 2026 roku, a na Netflixie pojawił się 20 marca 2026 roku, zgodnie z informacjami Netflix Media Center. Jeśli chcesz wejść w tę historię bez znajomości wcześniejszych wydarzeń, zacznij od serialu: film rozwija losy postaci znanej z sześciu sezonów. Dla fanów Shelby’ego to kontynuacja, dla widza z zewnątrz może być znacznie mocniejszym seansem po poznaniu jego wcześniejszej drogi.
Najlepszy wybór zależy od nastroju, nie od kolejności premier
W filmografii Murphy’ego łatwo ułożyć seans według gatunku. Thriller i niepokój prowadzą do „28 dni później” i „Czerwonego oka”; kino Nolana do „Incepcji”, „Dunkierki” i „Oppenheimera”; bardziej kameralne, irlandzkie historie do „Śniadania na Plutonie” oraz „Wiatru buszującego w jęczmieniu”.
Gdybym miała wybrać jeden film na pierwszy seans, postawiłabym na „28 dni później”: widać w nim charakterystyczną intensywność Murphy’ego, zanim stał się rozpoznawalny jako Tommy Shelby czy Oppenheimer. Jeśli jednak bardziej interesuje cię metamorfoza aktorska niż tempo fabuły, lepszym początkiem będzie „Śniadanie na Plutonie”. Wtedy jego ekranowy wizerunek szybko przestaje mieścić się w jednej, ponurej minie.
